‘The past is a foreign country’ (‘przesłosc jest obcy kraj’) pisał L. P. Hartley in ‘The Go-Between’.
Wstyd mi trochę wyznac (ale też jestem trochę dumny) że mając jedenastej lat poprosiłem babcia i dostałem na urodziny lexicon historyczny.
To było mała ksiązka ze listy daty historyczny: ze kazdy data było krótki paragraf o zdarzenie w tym roku. Czytając tę ksiązką uczyłem się podstawowy poczuC historyczny. W moim chłopackie mentalnosC miałem fakty jak 1066 bitwa pod Hastings; 1453 zdobycie Constantinople prez Turków (Grecy jeszcze mówią Constantinople zamiast Istanbul); 1492 odkrycia Ameryki; 1789 Francuski Rewolucji.
Potem miałem obsesja ze historią 20 wieku. Pamietam jak w lokalnej bibliotece w Szkocji znalazłem stary czasopismo ze Drugiej Wojny Światowy który nazywało ‘Illustrated London News’. Pelno propaganda i szary zdjęci, dla mnie to było ciekawszy od porządny ksiązką historyczna. To czasopismo był prawdziwy dokument historyczny. Też czytałem ksiązki gdzie wojna było traktowane jako gry między chłopcami ze reguły który upewnili ze chłopcy grali jak dżentelmenów. Fascynowali mnie historia Trzeciej Rzesze gdzie czytałem o tym totalny zło; zaczynając ze palenie ksiązki i skoncząc ze mordowanie Zydów.
Pózniej zaczynałem postanowiĆ i myślec że może wojna nie było dobry rzecz. Czytałem ‘Lista Schlindera’ i okazuje się że ktoś może byĆ Nazi i dobrym człowiekiem.
Ciągle czytam książki historyczny. Polecam ‘Rewolucji’ Hobsbawma, gdzie Hobsbawm pisze o popéd ku rewolucji w 1848; ‘Historia 20 Wieku’ Martin Gilberta gdzie Gilbert daje wydarzenie w kadym roku preze cały 20 wieku; ‘The World of Late Antiquity’ Peter Browna gdzie Brown daje opis te szary lata po upadek Zachodnie Rzymskie Imperium. W tym jeden ze moje ulubione fakty historyczny; oto że w 9 wieku ludzi jeszcze wierzyli w starożytni religii.
Też polecam powiesci historyczny jak ‘Wyjarżmiona’ Renata Bożek i ‘I Claudius’ Robert Gravesa. Ciekawe czy wlaśnie taki książki dają prawdziwszy historia polski Wsi i Rzymskie rządący niż oficialny historie.
Może powieśĆi ze pewnych epoki też dają autentyczny poczuĆ epoka w którym byl napisane: Londyn Dickensa, Rosji Tolstoya i Paryż Balzac daje atmosfera i klimat tamtych czas i miejscy.
Ale najautentyczny historia jest chyba autobiografyczna historia pisane przez człowiek żeby tylko informowaĆ czytelnik co robił. ‘Zyciorys własny robotnika’ jest własnie taka historia pisane przez polski robotnik Jakuba Wojciechowskiego w początek 20 wieku. W tej szczery prosta narracja jest historia rozbiorowa Polska, historia klasowy i historia mentalnośĆi w tamtych czasach.
Teraż interesuję mnie rózny historie. Na przykład; jak było rozmowa między chłopami w 14 wieku w Chinach; jak było związki romantyczny w starożytnie Egypt; czy historia jest naracjii czy jest szukiwanie prawda?
W koncu jak spiewał Sam Cooke: ‘Don’t know much about history’; lepiej pryznaĆ to niż mysleĆ że ‘I do know much about history’; w tym jest niebezpieczenstwo.
Ze poważeniem,
Gerald Fitzgibbon
