Adelheid Popp, autorka prezentowanej w aktualnym numerze Pola autobiografii, nie była właściwie literatką, lecz przedstawicielką ruchu robotniczego i lewicową działaczką polityczną. Jej tekst zyskał też popularność nie tyle ze względu na walory literackie, ile dzięki treściom o charakterze społeczno-politycznym, stając się istotnym punktem odniesienia dla austriackiego ruchu robotniczego, jak również dla kobiet walczących o równouprawnienie w pierwszej połowie XX w. 

Niezależnie od tego jednak autobiografia Popp jest także cennym dokumentem życia najuboższych warstw społecznych. Autorka pochodziła bowiem z rodziny niemal niepiśmiennej: jej rodzice uważali, że dzieci powinny uczęszczać do szkoły najwyżej do dziesiątego roku życia, gdyż kto nie nauczył się niczego do dziesiątego roku życia, nie nauczy się niczego i później. Mimo to Popp zdołała zdobyć wykształcenie i upublicznić – na przykładzie własnego życia – warunki, w jakich funkcjonowali przedstawiciele najniższych warstw społecznych. Daje tym samym czytelnikom wgląd w świat, który w dużej mierze pozostawał poza zasięgiem środowiska literackiego. 

Autorka opisuje swoje życie od najwcześniejszego dzieciństwa. Urodziła się w roku 1869 w niewielkiej miejscowości pod Wiedniem jako piętnaste dziecko w ubogiej rodzinie wiejskich robotników imigranckich; z piętnaściorga dzieci przeżyło jedynie pięcioro. Ojciec zmarł, gdy Adelheid miała sześć lat, a ciężar utrzymania rodziny spadł na matkę. Te właśnie fragmenty dotyczące najwcześniejszego okresu życia znalazły się w prezentowanym wyborze. 

Jej dzieciństwo było trudne – nie było czasu ani warunków do systematycznej edukacji, ponieważ musiała współuczestniczyć w zarabianiu na utrzymanie rodziny. Wcześnie rozpoczęła pracę w fabryce;  zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami dzieci mogły podejmować taką pracę już od 14-go roku życia. Popp szczegółowo opisuje realia pracy fabrycznej: długi czas pracy, niskie wynagrodzenia oraz trudne i przemocowe relacje z przełożonymi. Wspomina również o doświadczeniach molestowania seksualnego, które były udziałem wielu robotnic. 

Punktem zwrotnym w jej życiu stało się zetknięcie z ideami socjaldemokratycznymi. Udział w spotkaniach robotników i kontakty z agitatorami stopniowo uświadomiły jej, że nie jest jedynie jednostką zmagającą się z codziennym cierpieniem, lecz częścią szerokiego ruchu klasy pracującej walczącej o swoje prawa. Coraz silniej angażowała się w kolportowanie lewicowej prasy, agitowanie koleżanek oraz organizowanie robotnic w walce o skrócenie dnia pracy. Jednym z ważniejszych wydarzeń był jej udział w przygotowaniach do masowych obchodów 1 maja 1900-go roku – demonstracji przeciwko dwunastogodzinnemu dniowi pracy. 

Popp opisuje także swoje pierwsze publiczne wystąpienie przed zgromadzonymi robotnikami – moment, który symbolicznie wyznacza jej wejście w działalność publiczną. W przemówieniu domagała się nie tylko poprawy warunków pracy, lecz także dostępu kobiet do edukacji. 

Autobiografia kończy się w momencie, gdy autorka świadomie rozpoczyna działalność publiczną, z robotnicy stając się reprezentantką ruchu robotniczego. 

Po 1909-ym roku, w okresie nie opisanym już w autobiografii, jej aktywność jeszcze się rozwinęła. Już od 1907-go roku działała w Międzynarodowym Socjaldemokratycznym Komitecie Kobiet, a w 1916-ym objęła jego przewodnictwo. Aktywnie walczyła o polityczne równouprawnienie kobiet, uczestniczyła w manifestacjach pokojowych w 1917-ym roku i występowała publicznie jako jedna z nielicznych kobiet-mówczyń. 

W okresie Pierwszej Republiki była jedną z czołowych polityczek Austrii. Zasiadała w wiedeńskiej radzie miejskiej oraz w wiedeńskim landtagu, a w latach 1920–1934 pełniła funkcję posłanki do Rady Narodowej. Była jedną z pierwszych kobiet w austriackim parlamencie (w Austrii kobiety otrzymały prawa wyborcze w roku 1918-ym). Jako posłanka szczególną uwagę poświęcała sprawom kobiet: reformie prawa małżeńskiego, wprowadzeniu równej płacy dla kobiet i mężczyzn, zmianom w ustawie o służbie domowej oraz depenalizacji aborcji. W latach 1921–1931 wielokrotnie składała w parlamencie wnioski o dopuszczenie przerywania ciąży w pierwszych trzech miesiącach przez lekarza — wszystkie zostały odrzucone. 

W 1933-ym roku z powodów zdrowotnych wycofała się z zarządu partii socjaldemokratycznej i w kolejnych latach nie brała już udziału w życiu politycznym. Zmarła w Wiedniu 7 marca 1939-go roku. 

Prezentowana autobiografia nie jest jedynym tekstem jej autorstwa. Popp wydała też wiele innych książek o charakterze politycznym lub autobiograficznym, między innymi: „Die Arbeiterin im Kampf um’s Dasein” (1895), „Schutz der Mutter und dem Kinde” (1910), „Haussklavinnen” (1912) oraz „Der Weg zur Höhe: die sozialdemokratische Frauenbewegung Österreichs. Ihr Aufbau, ihre Entwicklung und ihr Aufstieg” (1929). 

Autobiografia Popp już w momencie publikacji cieszyła się dużą popularnością, o czym świadczy również duża liczba jej wydań. Ukazała się anonimowo w 1909-ym roku, a w następnych latach doczekała się kolejnych edycji, już podpisanych nazwiskiem autorki. O jej poczytności świadczy również fakt, że przekład polski opublikowano już w roku 1910-ym. Książka była tłumaczona również na jidysz, angielski i francuski. 

Prezentowany tu przekład różni się nieco od wersji z 1910-go roku (dostępnej na stronach BN i Wolnych Lektur), ponieważ jego podstawą jest czwarte wydanie z roku 1922-go, znacznie uzupełnione i poprawione przez autorkę. 

Tomasz Ososiński